Overal in Nederland komen plukjes vergeten leven terug. Een come-back voor de rode spinazie, de anijsradijs en de suikerwortel, als het aan de Stichting De Nationale Proeftuin ligt. De stichting met als trekkers onder anderen cabaretier Coen Jutte, columnist en scenarioschrijver Justus van Oel en documentairemaker Michaela van Wassenaer, houdt op de Floriade een grote zaadactie.

Bij Justus van Oel is de oude ironie uit zijn dagen als cabaretier nog niet verdwenen. Maar dat hij in zaad gaat doen, is volle ernst. ,,We hebben te maken met een serieuze verschraling van het aanbod van land- en tuinbouwgewassen'', zegt hij. ,,Onze stichting zegt: zet die natuur weer aan het werk. Geef de vergeten gewassen een kans. Ze bestaan gelukkig nog steeds, bij mensen in de achtertuin of ergens op een landje. Op de Floriade delen wij zaden uit aan belangstellenden, in ruil voor hun e-mailadres. Zaden die door de Nationale Genenbank in Wageningen ter beschikking zijn gesteld. Via onze website kunnen die mensen dan weer zaden met elkaar gaan ruilen of bij ons aanvragen. Alles gratis en op vrijwillige basis. En met inachtneming van de privacy. Een nationale kruisbestuiving via internet. Met het doel Nederland rijker te maken, meer bio-diversiteit te geven.''

Van Oel is ervan overtuigd dat het project slaagt. ,,Omdat je er namelijk niets voor hoeft te laten. Neem bijvoorbeeld het roken. Wil je de volksgezondheid bevorderen, dan zeg je tegen het publiek: niet meer roken. De mensen moeten dus iets laten. Maar met ons project kun je ze gewoon hun gang laten gaan met de dingen die ze leuk vinden. Organisaties als de Hof van Eden in Utrecht en De Oerakker in Friesland zijn al lang bezig met bio-diversiteit. Maar die bereiken helaas maar een kleine groep. Dankzij internet kunnen wij de zaak grootschaliger aanpakken.''

Uit contacten is al gebleken dat het bedrijfsleven niet onwelwillend staat tegenover het initiatief. De Nationale Proeftuin streeft een rijk aanbod na van land- en tuinbouwgewassen, maar is niet tegen dat wat al bestaat. Daarmee kunnen grote ondernemingen alleen maar goed garen spinnen. En ook het ministerie van milieu heeft volgens Coen Jutte positief gereageerd. ,,Daar houden ze zich ook bezig met bio-diversiteit. Maar ze vinden het lastig om tot beleid te komen dat de burgers werkelijk aanzet tot actie. Om van bewustwording naar actief handelen over te gaan is de sociale context van groot belang: 'als mijn buurman of vrienden iets doen, wil ik het ook wel doen'. Wij verzorgen met onze website juist dat sociale aspect. Wij kunnen de overheid dus op termijn iets bieden voor het maken van hun beleid.''

Jutte haalt iets uit zijn tas dat op het eerste gezicht doet denken aan een mega-closetrol. Hij trekt er voorzichtig een stukje vanaf. In het velletje papier zitten zes zaadjes. ,,Iedereen die straks op de Floriade komt en zijn e-mailadres geeft, krijgt zo'n velletje. Als we zo'n 50.000 e-mailadressen bij elkaar krijgen en tien procent daarvan gaat daadwerkelijk zaden met elkaar ruilen, is ons project geslaagd.''

De ernst van het gesprek maakt na zo'n uur of wat plaats voor luim. Door de twee cabaretiers worden koppen voor boven het interview gesuggereerd. 'Zaai uw zaadje met ons, zaaiers, en weldra hoort ge tot de maaiers'. 'Zaadstroom van Amsterdamse yuppen gaat Nederland binnendruppen'. En meer van dat soort fraais. Zijn ze niet bang dat het werk voor de stichting hun 'eigen' werk straks zal overwoekeren? ,,We zullen wel zien'', zegt Van Oel. ,,Kijk, je kunt als cabaretier natuurlijk wel zaken op de hak nemen, maar je moet zelf ook wat doen. Ik ga niet meer op de barricade staan, ik werk mee aan dit initiatief. Je moet ook als cabaretier wat doen om het leven leuker en rijker te maken. Noblesse oblige.''

Cees van Hoore